MR. WILLIAM E. JONES. MIDDLE GRANVILLE, WASHINGTON, NEW YORK.

Y DIWEDDAR WILLIAM E. MIDDLE GRANVILLE, NEW YORK.

GAN Y PARCHEDIG JOHN JONES, EMPORIA, KANSAS.

Trwm i mi oedd derbyn telegram yn fy nghartref yn Emporia yn hysbysu am farwolaeth fy hen gyfaill, William E. Jones, Tachwedd 22ain, ac y byddai ei angladd ddydd Sadwrn, y 26ain.

Bore dranoeth cychwynais i'r dwyrain, gan ein bod wedi cytuno a'n gilydd, chwe blynedd yn ol, y byddai i'r un a oroesai fyned i angladd y llall, os amgylchiadau yn caniatau.

Da oedd genyf i'm bywyd gael ei arbed i fod yn bresenol gyda thyrfa fawr o gyfeillion i dalu y deyrnged olaf o barch i weddillion un a garwn mor fawr.

Ganwyd William E. Jones yn Beddgelert, Gogledd Cymru. Ei rieni parchus oedd Ellis a Catherine Jones; a brawd iddo oedd y diweddar Anrh. Eleazer Jones, ac felly yr oedd yn ewythr i'r Parch. Robert Ellis Jones, Llywydd presenol Hobart College, Geneva.

Cafodd ein brawd ergyd o'r parlys dros flwyddyn yn ol, a dyoddefoidd gystudd trwm hyd adeg ei ollyngdod, yn yr oedran o 77 mlwydd. Yn ystod ei waeledd ni arbedwyd na thraul na llafur tuag ato gan ei anwyl briod; ond er pob peth ei symud a wnaed i'r wlad well; a daearwyd ei gorff yn nghladdfa y teulu yn mynwent Middle Granville. Bydd y bedd a'r nefoedd bellach yn cyd-gadw y dyn, y naill yn gystal a'r llall. Nid yn unig mae y nef y lle goreu i gadw trysor; y mae y bedd hefyd yn lle diogel i gadw cyrff y saint, oblegid "Y meirw yn Nghrist ydynt yno;" a dywed y "Tyst ffyddlon a chywir," "a bod i mi ei adgyfodi ef yn y dydd diweddaf ac na chollwn ddim o hono."

Meddyliwn pan yn yr angladd fod y gynulleidfa oll yr un farn, ein bod yn claddu dyn duwiol y diwrnod hwnw; ac nid un a weithiodd yn dda ddim ond un awr yn y winllan. Y mae dyfod i'r winllan yn ogoneddus hyd yn nod ar yr unfed awr ar ddeg, oblegid mae yn werth gan berchen y winllan fyned allan i gyflogi ar yr awr bono. Ond am ein brawd, ei hanes ef ydyw — "A hi yn dyddhau y cyflogodd ef i'r winllan."

Pan oeddwn yn fachgen lled fychan, bum yn llygad-dyst o waith W. E. Jones yn cymeryd rhanau cyhoeddus mewn moddion crefyddol, megys areithio ar ddirwest a gweddio yn y capel. Gan i ni gael ein dwyn i fyny yn yr un ardal yn Nghymru, a'n dau gartref o dan yr un to, cyfarfyddiad hapus i ni oedd ag ef 35 o flynyddoedd yn ol, pryd y derbyniais alwad oddiwrth eglwys Middle Granville i'w gwasanaethu; ac yn ysbaid fy arosiad o yn agos i wyth mlynedd yno, nis gallaswn beidio meithrin y meddyliau mwyaf parchus am dano ef a'i gyd-swyddogion; ac mae yr eglwys ol eto yn cael lle dwfn yn fy serchiadau.

Yn yr ysbaid y bum yn aros yn Middle Granville, a blynyddoedd ar ol hyny, yr oedd Mr. Jones yn arolygwr y Penrhyn Slate Company, a llanwodd ei le uchel bob amser yn anrhydeddus mewn gwneyd iawnder o du y gweithwyr a'r cwmmi. Yr oedd yn gefn' cryf bob amser i'r achos yn y lle, a hefyd yn y Cyfarfod Dosbarth. Yr oedd iddo le anwyl a chynes yn mhlith ei frodyr yn Nghymanfa y Dalaeth; ac nid yw hyn yn rhyfedd yn ngoleuni ei fywyd duwiol, ei duedd dangnefeddus, addfedrwydd ei farn ar wahanol achosion, ac yn neillduol ei haelfrydedd i gynorthwyo pob achos diaionus a ddeuai ger bron iddo.

Yr oedd bob amser yn gyfaill i bregethwyr, o ba enwad bynag y byddent. Prin y meddyliwyf y bu un yn aros yn y Dyffryn hwn o gwbl nad oedd Mr. Jones yn gyfaill cywir iddo; a chyfaill i bregethwr oedd am ei fod ef yn bregethwr. Gwnai ei "gyfrif mawr o honynt" o herwydd eu gwaith, yn ol y rheol. Gwyddom o ddiffyg y tynerwch yma i lawer dyn teilwng gael ei ladd. Gellir lladd heb dywallt gwaed — lladd teimlad, gwroldeb a defnyddioldeb; a dichon fod teimlad tyner ein brawd yn cyfodi mewn rhan o'i brofiad personol ef ei hun.

Bu ef yn pregethu am ysbaid, flynyddoedd lawer yn ol; ac adroddir yn barchus hyd y dydd hwn gan arnryw am ei lafur. Rhoddodd y pregethu i fyny yn groes i deimladau ei gyfeillion; a beth a wyddom na ddigalonodd ef i fesur mawr o herwydd diffyg derbyn y gefnogaeth a ddylasai. Heblaw fod el dynerwch at weinidogion i fesur wedi codi o'i brofiaid personal, diau genym ei fod hefyd yn ffrwyth dysgeidiaeth ac esiampl ei rieni duwiol a myfyrdod Y Beibl yn benaf.

Wedi fy ymadawiad o Middle Granville i Kansas, gohebasom a'n gilydd yn fynych, a thros gymaint o amser fel y meddyliem bron y gallasai llythyrau y naill a'r llall ein cyraedd pe heb y cyfeiriad arferol arnynt. Ond at hyn y cyfeiriem - ni chawn epistol byth bron oddiwrtho heb rhyw darawiad crefyddol ynddo — weithiau ei brofiad personol, neu ryw sylw crefyddol o eiddo ei briod. neu rywbeth am sefyllfa yr achos yn y lle.

Cafodd angladd o'r mwyaf anrhydeddus a lluosog, er fod yr hin yn anffafriol. Dygwyd y gwasanaeth yn mlaen yn y ty a'r addoldy mewn modd doeth ac effeithiol iawn gan y Parch. J. Williams, Granville; a gwnes inau ychydig o sylwadau. Meddyliwn wrth weled daeru corff ein hanwyl frawd yn y bedd, fod y ddaear yn codi yn ei gwerth yng ngolwg ei pherchen a'i Chrewr yn suddiad corff W. E. Jones a'i debyg i ymgymysgu a'i llwch.

Gadawodd ar ei ol weddw al arus mewn gwaeledd a gwendid mawr a dau o blant - David Jones, Chicago, a Mrs. Daniel Thomas, Emporia, Kansas.

Y Drych - Rhagfyr 8fed 1898.