MR. JOHN OWEN. CALEDONIA, COLUMBIA COUNTY, WISCONSIN.

CANMLWYDDIANT CALEDONIA.

Cyfarfod Dathliadol Dyddorol. Portage, Wisconsin. Ar y 29ain o Fedi, 1896, cawsom gyfarfod i adgoffa dyfodiad cyntaf y Cymry i fyw i ardal Caledonia. Y teulu cyntaf ddaeth yma ydoedd John a Margaret Owen, yn nghyd ag wyth o blant, o le o'r enw Maes-y-garnedd, plwyf Llanelltyd, ger Dolgellau, Gogledd Cymru. Nid oes ond tri o'r holl deulu yn aros erbyn hyn, sef Mrs. T. J. Rice, a John Owen yn yr ardal hon, a Richard Owen yn Spain, South Dakota. Gan nad oedd cyhoeddusrwydd wedi ei roddi i'r cyfarfod, nid oedd ond pobl yr ardal eu hunain wedi dyfod yn nghyd, heblaw rhyw ychydig o Saeson o'r gymydogaeth, a'ch gohebydd E. R. Williams o Cambria. Yr oeddys wedi trefnu i gael dau gyfarfod, un am 10 a 2, ond o herwydd rhyw amgylchiadau nad ellid eu rhagweled, ni chafwyd yn nghyfarfod y bore ond darlleniad papyr ar gychwyniad yr achos Methodistaidd yn yr ardal, fel y bu raid talfyru llawer ar gyfarfod y prydnawn. Dewiswyd Mr. Williams o Cambria yn gadeirydd, a chawsom areithiau ganddo ef a'r Parch. T. J. Rice, yn nghyd a J. J. Jones, gŵr ieuanc o Gymro wedi ei fagu yn yr ardal hon, ond yn pregethu yn awr gyda'r Methodistiaid Rhyddion; hefyd hanesion byrion gan eraill am helyntion dechreu byw mewn gwlad newydd. Darllenodd Miss Sarah Roberts bapyr ar gychwyniad yr Ysgol Sabbothol, a Mrs. George W. Hughes un ar gychwyniad y Gymdeithas Ymdrechol yn yr ardal - y ddau bapyr yn Saesneg. Cawsom adroddiad da iawn gan Miss Susie Edwards, fel rhwng pawb yr oedd yn gyfarfod pur ddifyr. Yr oedd yma arddangosiad o amryw hen greiriau (relics), megys hen gist dderw wedi dyfod o Gymru, 50 mlynedd yn ôl; wedi gwasanaethu yn lle bwrdd i'r teulu yn hir ar ôl dyfod yma, ac yr oedd yn ateb yr un dyben yn y cyfarfod i fwyta byrbryd. Gwelais ganwyllbren pres a fflat smwthio hen ffasiwn, cist de mahogany - oll o Gymru, a.y. Yr oedd yno amryw hen lyfrau, megys llyfrau cerddorol ysgrifenedig, ac amryw lyfrau eraill. Mae yn debyg y buasai yn or-chest i'r un genedl arall i ddangos cymaint o hen Feiblau, a chymeryd i mewn y rhif, yn un man. Yr oedd tri neu bedwar o Feiblau Peter Williams, heblaw Beibl Eglwys Loegr, ac amryw Feiblau eraill, oll wedi dyfod o Gymru ers o 45 i 50 mlynedd, a rhai yn dwyn amseriad yn mhell cyn hyny. Yr oedd yno am- ryw bethau eraill yn cynrychioli gwisgoedd, yn nghyd ag engreifftiau o ddull y bara, cakes a chrempogau y dyddiau hyny.

Y Drych ~ Hydref 8fed 1896.