MR. DANIEL PARRY. NEW HARTFORD, UTICA, NEW YORK.

Tachwedd 5ed, 1866, yn New Hartford, ger Utica, New York, Mr. Daniel Parry, yn 67 mlwydd oed.

Ei afiechyd oedd y dyfrglwyf, yn nghyd ag afiechyd y galon.

Claddwyd ef yn y fynwent newydd ger Utica. Cyflawnwyd y gwasanaeth crefyddol ar yr achlysur gan y Parchn. Mr. Hartsough yn Saesonaeg, a Thomas T. Evans yn Gymraeg.

Cafodd ei eni a'i fagu, a byw tra yn Nghymru mewn lle o'r enw Tŷ Bach, Llandwrog, Sir Gaernarfon. Ymbriododd tra yno â Miss Anne Jones, o Cae-braich-y-cafn.

Daethant i America 18 mlynedd yn ôl, gyda saith o blant, dau o ba rai sydd wedi marw er's blynyddoedd, a phump eto yn fyw, ac yn cydalaru â'u mam weddw.

Ai dyna y cwbl am dano ? Na, na, gwnawn gam â'r byw ei adael ar hyn. 'Un gŵr yn mhlith mil' oedd Daniel Parry. Yr oedd yn grefyddwr selog trwy ei oes, er mai pum' mlynedd cyn ei farw y daeth yn aelod o'r eglwys; crefyddwr heb fod yn y seiat. Pa gysondeb sydd mewn peth felly? Wel, caiff y darllenwyr farnu. Penaf o bechaduriaid yn ei olwg ei hun, a'r pechadur lleiaf yn ngolwg ei gymydogion. Amcanai gadw'r ddeddf yn berffaith, er nad oedd un arwydd ei fod yn ceisio dim ganddi ond ei gospi.

Llafuriai gyda holl ranau allanol crefydd fel un yn dymuno ei llwyddiant. Bu yn un o ddeiliaid ffyddlonaf yr Ysgol Sabbothol trwy ei oes. Bu yn athraw defnyddiol iawn ynddi am flynyddoedd yn Bwlan, Sir Gaernarfon. Aeth i un cyfarfod eglwysig cyn dyfod o Gymru, a mawr oedd y llawenydd ei weled, a rhoddwyd llythyr eglwysig iddo i ddyfod i America : ond ofnodd wedyn nad oedd yn dduwiol, a digalofnodd ei ddangos.

Daeth i gyfarfod eglwysig wed'yn er ys wyth mlynedd yn ôl, pan oedd yr ysgrifenydd yn bresenol, pryd yr amlygai lawer o arwyddion pechadur wedi ei argyhoeddi; ond digalonodd wed'yn am dair blynedd. Ond ar ôl gwrando pregeth ar Hos. 13. 13 - "Mab anghall yw efe, canys ni ddylasai efe aros yn hir yn esgoreddfa'r plant," penderfynodd yntau nad arosai yn hwy, a daeth i'r eglwys at y T. C. ar Frankfort Hill, ger Utica, a chrefyddwr o'r fath oreu a fu dros weddill ei oes.

Cymerodd ran gyhoeddus yn y cyfarfodydd gweddio yn ddioed, heb oddef ei gymhell, er cywilydd i lawer o hen grefyddwyr ag oedd wedi dechreu yn foreu, a gweddiai i bwrpas, "nid fel un yn curo awyr." Bu yn cynorthwyo y Dr. Rowlands yn ei lesgedd, trwy ddechreu yr oedfa o'i flaen. Bu yn areithio yn effeithiol iawn ar yr Ysgol Sabbothol, a Dirwest.

Pan oedd unwaith yn areithio ar yr Ysgol Sabbothol, canmolai ei llyfr (sef y Beibl), fel yr unig arweinydd diogel i'r bywyd. "Y mae," meddai, "gan y morwyr eu cwmpas i hwylio eu llongau wrtho dros y cefnfor, ond y mae llawer llong wedi colli cyn cyrhaedd y porthladd; ond ni chollodd neb erioed gyda hen gwmpas y Beibl nes dyfod yn ddiogel i'r porthladd dymunol."

Gofidiai yn fawr iddo fod cyhyd yn cloffi rhwng dau feddwl cyn dyfod at grefydd; a chynghorai y bobl ieuainc, yn enwedig ei blant, i geisio crefydd yn y boreu. Cafodd i raddau helaeth cyn ei ddiwedd yr hyn y bu yn hir ddysgwyl am dano cyn dechreu crefydda, sef prawf o gymod â Duw. Adroddai yr hen bennill canlynol yn hynod o effeithiol ychydig cyn marw :

"O Dduw rho i'm dy hedd,
A golwg ar dy wedd,
A maddeu nawr fy meiau mawr,
Cyn 'r elwyf lawr i'r bedd;
Ond i'm gael hyn nid ofnai'r glyn,
Na cholyn angau'n hwy,
Dof yn dy law i'r ochr draw,
Heb friw na braw ryw ddydd a ddaw,
Uwchlaw pob loes a chlwy' "

"Cenwch dôn iawn arno," meddaî, wrth y rhai oedd yn ei wylio; ond nis gallai teimladau neb ddal i'w ganu y pryd hwnw, ond canwyd ef yn effeithiol yn ei gladdedigaeth, ar ôl iddo gyrhaedd y porthladd yn ngwlad yr hedd. Cwyna yr eglwys ei cholled yn fawr ar ei ôl, er nad oedd ond aelod pum' mlwydd oed.
THOMAS JENKINS.

Y Cyfaill o'r Hen Wlad ~ Ionawr 1867.