MR. GRIFFITH MAURICE. TRENTON, ONEIDA COUNTY, NEW YORK.

Ebrill 29ain, 1868, yr henafgwr adnabyddus i lawer Mr. Griffith Maurice, o blwyf Trenton, New York.

Yr ydoedd yn enedigol o Tyddyn Siencyn, ger capel Tyddyn, piwyf Bryncroes, Lleyn, Gogledd Cymru.

Ymfudodd i'r wlad hon yn y flwyddyn 1818, ac ymfudodd y Dr. Robert Maurice ei frawd a'u tad a'u mam y flwyddyn ganlynol.

Yn fuan priododd Mr. Griffith Maurice â Catharine H. Jones merch i Hugh Jones, Steuben, yr hon a'i blaenodd i'r bedd a'r byd a ddaw amryw flynyddoedd.

Ar ôl priodi sefydlasant yn mhlwyf Trenton, ychydig i'r Gorllewin o'r Pentref, y ddau frawd yn y ffermydd agosaf at eu gilydd, ac yn un o'r ardaloedd bach mwyaf dymunol o ran tir a sefyllfa yn y cwmpasoedd, ac yno buont byw ynghyd dros lawer o flynyddoedd, yno y bu eu rhieui farw ac yno y claddwyd hwynt, ac yno y bu gwrthrych y cofiant hwn byw hyd ei angau.

Y ddau fab uchod ydoedd holl blant y teulu hyn; cawsant ddygiad da i fyny mewn manteision addysg, yn fwy na llawer yn eu hamser, yr hyn a fu yn ddirfawr fudd i'r ddau trwy ei hoes. Yr ydoedd masnachu yn dueddol i Griffith Maurice yn yr hen wlad ac yma i raddau. Ond amaethu oedd ei fywiolaeth ef a'i deulu, ac fel y cyfryw buodd yn hapus yn ei ddewisiad, o'r tyddyn bychan a lleol ei gartref; ychwanegodd at hwnw hyd nes oedd yn dyddyn gweddol ei faint, a boddlonodd ar hyny a mwynhaodd ei gartref a'i amgylchiadau yn fwy na'r cyffredin.

Cyfrifid ef yn ŵr call a doeth ei gynghor a'i gyfarwyddyd i rai mewn angen a chyfyngderau - diameu fod llawer yn rhwymedig iddo am hyny hefyd.

Ymunodd a chrefòdd gyda y Methodistiaid Wesleyaidd yn Capel Sixty, Steuben, yn amser y brodyr Thomas Roberts a Dafydd Cadwaladr - dyna y pryd y sefydlwyd yr achos yn ardal y Sixty, ac yr adeiladwyd capel yn y lle. Yr ydoedd y lle yn bell oddiwrthynt hwy, ac felly yr oedd eu hanfantais yn fawr o allu bod yn gyson yno yn y moddion. Ond yr oedd moddion achlysurol, a lled rheolaidd yn cael ei gynal gan yr un enwad mewn ysgoldy yn eu hymyl. A gellir dywedyd yn ddiameu fod y brodyr hyn ynghyd ag eraill wedi bod yn golofnau yr achos am flynyddau lawer yn y lleoedd a enwyd. Ac yr oedd ei tai a'u teuluoedd yn brif ddisgynfa ac arhosfa gweinidogion yr enwad a'i gyfeillion dros yr holl flynyddoedd.

Yr ydoedd yn ŵr deallus mewn pethau crefyddol ac yn selog neillduol dros yr enwad y perthynai iddo, yn arfer haelioni at yr achos yn ei gartref yn gystal ac at bethau teilwng a da yn gyffredinol. Yr oedd ef a'i frawd a'u teuluoedd yn gallu mwynhau moddion Seisnig oedd yn y pentref gerllaw gan yr un euwad. Ac ers ychydig yn ôl dewisasant i fwrw eu coelbren i fod yn aelodau achlysurol gyda yr eglwys Annibynol Gymreig yn Trenton.

Ond ers rhai blynyddau yn awr daeth gwaeledd a musgrellni mawr i ran y brawd, yn gyntaf pallodd ei olwg o radd i radd nes myned yn gwbl dywyll, yna gwendid yn ei aelodau, a hwnw a gynyddodd yn fuan fel na allai na symud na gwisgo amdano, na helpu ei hun ag ymborth na dim; ond fel y helpid ef gan ei blant, a dedwydd oedd fod ganddo blant a ofalodd yn ffyddlon a thirion am dano yn ei holl anallu. Yr ydoedd yn meddiauu ei hun yn lled dawel a christionogol trwy yr holl amser, hoffai yn fawr gael cwmniaeth ei hen ffryndiau a'u cymdeithas. Ond yn ddisyniwth daeth cyfnewidiad trwy syrthio i lewygfa, ac ni allodd wellhau, ond gwaethygu a wnaeth hyd ei angau.

Yr ydoedd wedi cyrraedd ei 78 mlwydd o'i'oedran, a gadawodd i alaru ar ei ôl bump o blant, a'i frawd a'i deulu, yr hwn sydd yn brysio ar ei ôl mewn oedran a gwaeledd.

Gweinyddwyd yn ei gladdedigaeth gan y brodyr John Cadwaladr, D. T. Davies, Utica, Thomas Thomas, Morris Roberts a Dr. Everett.

Claddwyd ef yn ochr ei wraig yn mynwent y Capel Uchaf, Steuben. Gadawodd ei blant oll mewn sefyllfaoedd cysurus y'mhethau y byd hwn.
MORRIS ROBERTS.

Y Cenhadwr Americanaidd ~ Gorphenaf 1868.