MRS. GWEN OWENS. 3 ROBERTS LANE, UTICA, NEW YORK.

Hydref 28ain, 1881, yn 71 mlwydd oed, Mrs. Gwen Owens, 3 Roberts Lane, Utica, New York.

Merch ydoedd i Emanuel a Sarah Pritchard, o le a elwlr y Felin, Llecheiddior, Sir Gaernarfon, Gogledd. Cymru.

Pan yn 21 mlwydd oed ymbriododd â Griffith Owens, mab i Griffith ac Elizabeth Owens, Efel Uchaf, Sir Gaernarfon.

Yn 1847 ymfudasant i'r Talaethau Unedig gyda dwy ferch, Sarah ac Elizabeth, a buont byw am y ddwy flynedd gyntaf wedi eu dyfodiad yn agos i ddinas Philadelphia. Yn 1849 symudasant i Frankfort Hill, yn Swydd Oneida, New York, lle y trigiasant am ysbaid saith mlynedd. Yn 1856 prynasant fferm yn Marcy, yn agos i Utica, a buont fyw yn ddedwydd a llwyddianus gyda eu gilydd hyd nes y daeth angau i dori y briodas ar yr 21aln o fis Medi, 1878, pan y bu ei hanwyl briod Griffith Owens farw ar ôl cystudd byr, ond dirdynol o boenus, am tua deg awr ar hugain.

Er mor chwerw oedd yr oruchwyliaeth sydyn hon, cafodd Mrs. Owens gynaliaeth a chysur yn yr ystyriaeth mai "Yr Arglwydd sydd yn teyrnasu."

Wedi gosod y fferm, a threfnu ei hamgylchiadau, aeth i aros gyda ei merch Elizabeth, yr hon oedd wedi colli ei phrlod anwyl a thawel, Evan T. Davles, y Gulf, Mehefin 2,1879. Bu y ddwy weddw, y fam a'r ferch, fyw yn ddedwydd gyda eu gilydd hyd nos y cymerwyd y ferch yn glaf iawn, fel y bu mewn canlyniad farw mewn tangnefedd Ebrill 19eg, 1880. Ar ôl marwolaeth ei merch hoffus Elizabeth symudodd Mrs. Owens, Ebrlll 25aln, 1880, i Utica. Ardrethodd dŷ ar heol Whitesboro, a thra yn aros yno cymerwyd hi yn glaf gan enyniad yr ysgyfaint. Wedi cael ymwared i raddau o'r anhwyldeb anghysurus hwn, ymosodwyd arni gan fever and ague, yn nghyd a dirdyniadau poenus y rheumatism. Bu yn dihoeni am saith mis o dan arteithiau yr anhwylderau poenydlol hyn.

Tra yn parhau i raddau o dau effeithiau niweidiol clyniad y gwahanol fathau hyn o afiechyd, cymerodd dŷ gan el merch Sarah, yr hon oedd yn briod i Mr. Owen Thomas, Robert's Lane; a chan fod ei thŷ yn nesaf at yr eiddynt hwy, yr oedd i raddau mawr o dan arolyglaeth a gofal ei merch, yn nghyd a'r eiddo Mrs. Roberts, a weinyddai yn uniongyrchol arni. Trwy gyd -ofal tyner y ddwy, yn gystal a chyngorion a chyfferi Dr. Jacob Hunt, gwellhaodd i'r fath raddau ag i'w galluogl i fynychu tŷ yr Arglwydd, a thalu ymweliadau a'i chydnabod a'i chyfeillion. Yn wir, yr oedd pawb a'u gwelent yn credu el bod wedl cael adgryfhad a bywiogrwydd adnewyddol; ond ar foreu Sabboth, Hydref 23ain, pan wedi parotol ei hun i fyned i'r addoliad, tarawyd hi gan y parlys, ac wedi cael dau ddyrnod ychwanegol o'r un afiechyd, bu farw rhwng 12 ac 1 o'r glooh prydnawn ddydd Gwener yr 28ain o'r un mis.

Y dydd Llun canlynol dygwyd el gweddillion marwol i addoldy y T. C., ar Seneca St., pryd y gweinyddwyd, yn unol a'i dymuniad gan y Parchn. John R. Griffith, o Floyd, a Dr. Roberts, o Utica. Cludwyd yr hyn oedd farwol o honi i fynwent capel Deerfield, lle y gorwedd yn ymyl gweddillion ei phriod, ac yn agos i'r eiddo ei merch a'i mab-yn-nghyfralth.

Yr oedd Mrs. Owens yn wraig ardderchog. Gofalal hyd eitbaf ei gallu fod pawb yn ei thŷ, ac ar y fferm, yn cyflawni eu dyledswyddau yn deilwng; a chyflawnai hithau yr hyn â berthynai iddi gyda diwydrwydd, dyfalwch, a chynildeb canmoladwy. Cydymdeimlai a'r gwir dlawd, y weddw a'r amddifaid, gan lawenychu eu calon a'i rhoddion. Yr oedd el gofal yn cael ei arddangos, nid yn unig am y byd hwn a'i amgylchiadau, ond hefyd am y byd a ddaw, ac achosion tragywyddol ei hiachawdwriaeth.

Ymunodd ag eglwys y M. C. yn nghapel Marcy tua'r flwyddyn 1857 ac yr oedd bob amser yn barod i gyfranu yn llawen a siriol at gynaliad yr achos goreu, ac at bob achos teilwng a gyflwynid i'w sylw. Wedi ei dyfodiad i Utica arddangosodd ffyddlondeb neillduol, tra y gallodd, yn ei hymlyniad wrth ordinhadau tŷ Dduw; ac un o'r bethau cyntaf a wnaeth wedi derbyn gwellhad, fel y tybid, oedd cyfranu $10 at yr achos; ac yn ei chystudd diweddaf, rhoddodd siars bendant i'w merch, Mrs, Thomas, i orphen ei rhodd yn $12 hyd ddiwedd y flwyddyn. Yr oedd y ffaith syml hon yn brawf o'i gwlr ofal am achos Duw, yr hyn a gymerai Paul, fel arwydd ar Timotheus, o ffydd ddiffuant yn trigo ynddo.

Talai ei gweinidog ymweliad â hi bron bob wythnos tra y bu yn glaf, ac yr oedd ar y cyfan yn ymostyngol i ewyllys Duw. Awyddai am gael byw, ond boddlonai i ymadael pan y galwai ei Thad nefol an dani. Y gair diweddaf a ddywedodd ei bugail wrthi oedd, "Ymddiriedwch yn yr Arglwydd byth, canys yn yr Arglwydd Dduw y mae cadernid tragwyddol." Tra yn ymwybodol, ceisiai barablu y gair "ymddiriedwch;" ond oherwydd bloesgni ei thafod ni allai, er treio yn fynych, orphen y gair, ond yn unig ddweyd "ymddiried," ac yn y diwedd dygwyd hi "gan angylion i fynwes Abraham," Nid oedd heb ei gwendidau, fel rhyw Gristion arall; credwn fod ei rhagoriaethau yn gorbwyso yr oll.
W. R.

Y Drych ~ Tachwedd 10fed 1881.