MR. HUMPHREY E. CLOSS, SPRINGVALE, COLUMBIA COUNTY, WISCONSIN.

Ebrill 2,1885, yn ardal Blue Springs, Nebraska, bu farw Humphrey E. Closs, yn 44 mlwydd oed, o afiechyd y kidneys, gan adael priod a thri o blant mewn dwfn alar ar ei ol.

Ganwyd ef yn Llanberis, Swydd Gaernarfon, G. C. Ei rieni oeddynt John ac Ellen Closs. Daeth i'r wlad hon yn y flwyddyn 1859, ac ymsefydlodd yn ardal Welsh Prairie, Wisconsin, i'r hwn le yr oedd ei rieni wedi ei ragflaenu er y flwyddyn 1845. Hwy oeddynt rai o sefydlwyr cyntaf yr ardal boblogaidd uchod.

Yn y flwyddyn 1867, priododd gydag Ellen Hughes, merch William a Margaret Hughes, Bryn Adda, o'r un ardal, yr hon a fu iddo yn ymgeledd gymwys yn ngwir ystyr y gair hyd y diwedd. Yn y flwyddyn 1879, symudodd ef a'i deulu i'r ardal uchod. Yr oedd amryw linellau yn nghymeriad ein brawd ag sydd yn gwneyd ei goffadwriaeth yn anwyl a chysegredig, ac yn deilwng o'i efelychu. Fel dyn, yr oedd yn un tawel, hynaws a diymhongar, cyson a gwastad ei ymarweddiad, yn un hynod o ddifyr a dymunol ei gymdeithas. Fel tad a phriod, yr oedd yn un tirion a gofalus, a lles ei deulu yn dymorol ac ysbrydol mewn golwg ganddo. Fel cymydog, yn heddychol a chymwynasgar, a gair da iddo gan bawb. Fel cyfaill, yn bur a didwyll, yn un ag y gellid rhoddi pob ymddiried ynddo mewn perthynas i gadw cyfrinaeh.

Fel Cristion, yr oedd wedi gwneyd proffes o grefydd Mab Duw, ac yn ymdrechu byw yn unol a'i broffes. Daeth at grefydd yn adeg y diwygiad grymus a fu yn ardaloedd Cymreig Wisconsin yn y flwyddyn 1860. Dywedodd wrth ysgrifenydd hyn o linellau anmherffaith, tra ar ei wely cystudd, "Yr oeddwn yn teimlo er ys tro fy mod allan o ddiogelwch, ac yn dysgwyl rhywbeth mawr i fy symud at grefydd; ond yn adeg y diwygiad, teimlais nas gallaswn aros fel yr oeddwn ddim yn hwy, fod yn rhaid ffoi at y Gwaredwr am ddiogelwch, neu fod yn golledig. Felly troais fy wyneb ato, a chefais radd o gymorth i roddi fy hun iddo - Efe i fod yn Dduw i mi mwy, a'i bobl ef yn bobl i minau.

Ar ol hyn, teimlais fod yr hen bethau fel wedi myned heibio, a bod pob peth wedi ei wneyd o newydd. "Derbyniwyd ef ac amryw eraill yr un pryd yn gyflawn aelodau yn hen gapel Seion, gan y Parch John R. Daniel. Yr oedd amryw ragoriaethau yn perthyn iddo fel crefyddwr. Yr oedd yn un ffyddlawn. Nid ydym yn meddwl ffyddlawn mewn bod yn mhob moddion o ras yn unig; na, yr oedd y pellder oedd rhyngddynt a'r addoldy, yn nghyd a gwendid ei iechyd er ys misoedd, yn rhwystr iddo fod yn yr ystyr yma, ac yr oedd hyn yn peri gofid iddo hefyd; ond yr oedd ei ofal yn fawr am yr achos, a phob amser yn barod i wneyd ei oreu drosto, a byny o dan yr ystyriaeth o'i rwymedigaeth a'i ddyledswydd i wneyd, ac o herwydd teilyngdod yr achos.

Yn ei dy ef y sefydlwyd eglwys Gymreig Blue Springs, ac etholwyd yntau i swydd ynddi ar y pryd, a bu mewn swydd ynddi hyd ddydd ei farwolaeth. Yr oedd yn un manwl a gofalus yn nghyflawniad pob swydd a ymgymerai a hi. Rhagoriaeth arall yn perthyn iddo oedd haelfrydedd. Yr ydoedd yn un mwyaf parod i gyfranu at gynal crefydd, yn nghyd a phob achos teilwng a da arall.

Bydd yn golled fawr i'r eglwys hon am dano yn yr ystyr yma. Hefyd, tangnefeddwr ydoedd yn y gymydogaeth a'r eglwys. Ei ymddygiadau yn dangnefeddus tuag at bawb, yn cadw ei hun yn lân oddiwrth bob ymrysonau ac ymbleidio anfrawdol. Yr oedd hefyd yn ddirwestwr trwyadl ac egwyddorol. Bychan oedd ei ddawn, ond yr oedd wedi ei addurno a symledd a chywirdeb, yr hyn bethau, yn ol dysgeidiaeth yr Arglwydd Iesu, sydd raid i bob un o'i ddilynwyr ef eu meddu. Yr oedd yn dra hoff o gerddoriaeth, ac yn meddu ychydig o wybodaeth am dani. Byddai bob amser yn gefnogol i gyfarfodydd llenyddol, ac yn ddarllenwr cyson o'r Cyfaill, ac yn hoff o hono.

Dioddefodd ei gystudd yn hynod o dawel, heb gymaint a gair o rwgnach. "Ystyr y perffaith, ac edrych ar yr uniawn, canys diwedd y gwr hwnw fydd tangnefedd." Yr oedd, trwy ei ddiwydrwydd, wedi dyfod i amgylchiadau cysurus. Cafodd yr ardal, ac yn enwedig yr eglwys, golled fawr ar ei ol. Ond efe a fu farw, er pob medr a gallu meddygon. Bydded Duw eu tad yn Dduw i'r plant, ac yn llond ei addewid i'w briod hawddgar.

Claddwyd ei weddillion yn mynwent Gymreig yr ardal, pryd y gweinyddwyd gan y Parchn. J. Lantz a W. R. Williams. Pregethwyd pregeth goffadwriaethol iddo y Sabboth canlynol gan yr olaf.

Y Cyfaill o'r Hen Wlad ~ Awst 1885.